Poradnik Beneficjenta:

Wdrożenie wyników prac B+R – co się za tym kryje?

opublikowano:

Wyniki prac wykonanych (jakichkolwiek) mogą być użyte w biznesie lub nie. Od tego zależy czy mówimy o wdrożeniu. Samo określenie „prace B+R” brzmi górnolotnie. W skrócie mogą one oznaczać co innego z punktu widzenia urzędu skarbowego czy instytucji przyznającej dofinansowanie.

Przyjmijmy, że B+R oznacza działalność zgodną z pojęciem:

  1. badań naukowych
    • podstawowych – wykonywane dla ogółu (czyli żeby powszechnie wszyscy wiedzieli jakie są wyniki takich prac), np. czy substancja X ma wpływ na wątrobę w kontekście schorzenia Y – nie prowadzi do spieniężenia wyników (bo jest dla ogółu, np. badania uniwersyteckie, instytutów itp.)
    • przemysłowych – działania, których celem jest otrzymanie odpowiedzi na zadaną hipotezę
      (w założeniu ma być drogą do późniejszego otrzymania pieniędzy za to – czyli już ogół nie zna wyników, bo są one własnością firmy), np. czy substancja X ma wpływ pozytywny na wątrobę
      w kontekście schorzenia Y
  2. prac rozwojowych – działania, których celem jest rozwój koncepcji z badań przemysłowych,
    np. co i jak należy zrobić, żeby substancja X poprawiła skuteczność terapii w schorzeniu Y o jakiś wskaźnik

Niezależnie od sposobu „monetyzacji” mówimy o wdrożeniu wyników prac B+R.

Samo pojęcie wdrożenia to po prostu użycie tych wyników w taki sposób, aby to „sprzedać”. Cokolwiek by to oznaczało. A oznaczać może:

  1. Sprzedaję prawa do wyników prac (czyli ja już nie mogę nic robić ze swoim B+R), np. skonstruowanie i stworzenie maszyny (dwukrotnie przyspieszającej produkcję materiału o danych właściwościach), której wszelkie dane techniczne, sposób produkcji itp. sprzedaję innej firmie albo sprzedaję kod źródłowy do programu komputerowego wraz z prawami do niego
  2. Udzielam licencji na wykorzystanie wyników moich prac (nadal posiadam prawo do wyników B+R), np. moją maszynę zaczynam produkować u siebie a oprogramowanie do niej licencjonuję komuś odpłatnie i pozwalam na produkcję materiału innym firmom
  3. Wprowadzenie wyników do własnej działalności (czyli wszystko zostaje u mnie), np. maszynę wykorzystuję do pierwszej produkcji materiału u siebie (a względem konkurencji 2 razy szybciej zrobię materiał dla klienta) albo sam wykorzystuję oprogramowanie do świadczenia usług
    dla klientów. Potem sprzedaję materiał klientom

Miejsce wdrożenia – co to oznacza?

Za deklarację wdrożenia na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przyznawany jest punkt na etapie oceny wniosku o dofinansowanie. Niby te punkty przybliżają nas do otrzymania dofinansowania, ale… Pytanie czy tak bardzo zależy nam na tym, żeby ten warunek spełnić? Oczywiście wpisując, że nie będziemy tego wdrażać na terenie RP, musimy napisać dlaczego. Ale co jeśli na przestrzeni 3 lat zechcemy sprzedać to zagranicą? Spełnienie warunku to tak naprawdę sam moment pierwszego wdrożenia, a potem hulaj dusza…

Moment wdrożenia – czym jest?

To zależy od formy wdrożenia:

  • Sprzedaż wyników prac B+R

To nic innego jak moment podpisania umowy sprzedaży wyników prac najczęściej z przeniesieniem praw do ich użytkowania na wszelkich polach eksploatacji. Czyli dziś sprzedaję dosłownie wszystko dotyczące prac B+R komuś innemu. Ja już nic z tym zrobić nie mogę a on już może robić co chce.

  • Wdrożenie wyników do własnej działalności

Wróćmy do maszyny, dzięki której produkujemy pewne materiały. Dziś pierwszy raz używam maszyny. Oznacza to, że najpóźniej wczoraj przyjęłam maszynę na stan w swojej firmie (czyli od następnego miesiąca zacznę ją amortyzować). Czyli już mam wdrożenie za sobą (moment to data wprowadzenia maszyny do ewidencji – fachowo to data na dokumencie OT lub karcie środka trwałego). Sprzedaż produktów wytworzonych na tej maszynie to już oddzielna bajka, ale samo wdrożenie jest już za mną.

  • Licencja

Data rozpoczęcia świadczenia usług (w postaci udzielenia licencji) jest momentem wdrożenia. Zauważmy, ze niekoniecznie to data podpisania samej umowy licencyjnej. Bo jeszcze mam chwilę, aby zrezygnować
z umowy. Oczywiście rodzajów licencji jest kilka, np. na wyłączność, nieograniczona, ograniczona itd. Wybór zależy od interesów obydwu stron zainteresowanych licencją.

Jaki czas na wdrożenie?

Z dokumentów konkursowych mamy 3 lata od momentu zakończenia realizacji projektu na dokonanie wdrożenia. Zakończenie projektu to dzień, kiedy wpłynie nam kasa za ostatni wniosek o płatność (a nie ostatni dzień realizacji projektu!).

Cena

Rynkowa – przede wszystkim bazujemy na cenie rynkowej. Wycena wartości wyników prac B+R jest kluczowa. Oczywiście w praktyce nie można zabronić nikomu sprzedaży po cenie ustalonej między dwoma podmiotami. Przynajmniej instytucja finansująca typu NCBR nie powinna się doczepić. Jednak jest inny podmiot, który może cenę zakwestionować – KAS (Krajowa Administracja Skarbowa) albo po prostu urząd skarbowy. Tak jak przy nabywaniu nieruchomości – trzeba udowodnić wartość rynkową w momencie zakupu, aby urząd skarbowy nie naliczył podatku. Ale to już decyzja władz podmiotów sprzedających i kupujących, czy ponoszą takie ryzyko (bo czasem warto…).

Podsumowanie

Tak czy siak warto informować o zmianie formy wdrożenia. Jeśli coś idzie niezgodnie z planem, informuj
o tym. To będzie forma „krycia się” przed ewentualnymi konsekwencjami niepoinformowania czy nawet niepowodzenia planu wdrożenia. Najprawdopodobniej trzeba będzie wtedy zrobić analizę wdrożenia
od początku (od A do Z). Wszystko zależy od opiekuna czy w ogóle o to poprosi. Wzór sprawozdania z wdrożenia dla projektów NCBR mieści się w części „Materiały” pod tym linkiem.

Udostępnij
Jeżeli zdobyta wiedza jest dla Ciebie pomocna,
udostępnij ten artykuł, aby i inni mogli z niej skorzystać.
O autorze:

Justyna Pieńko

Justyna Pieńko
linkedin
email
telefon
Jako były wieloletni pracownik Narodowego Centrum Badań i Rozwoju od ponad dziesięciu lat zajmuję się projektami finansowanymi z UE z różnych źródeł. W swojej pracy etatowej rozliczałam projekty zarówno z POIG jak i POKL, POIR, 6PR i 7PR, H2020, projekty krajowe, np. celowe, PBS, PBR, międzynarodowe, Eureka!, Eurostars, umowy dwustronne, wielostronne. Były wśród nich zarówno te, które rozliczałam jako opiekun projektu jak również takie, którymi NCBR był koordynatorem czy partnerem. Koordynowałam również projekty finansowane z PARP, LAWR i RIF Mazowsze, Łódź – tym razem już od strony beneficjenta. Zetknięcie tych dwóch światów a także moje właściwe podejście do tzw. „klienta” owocuje w prawidłowo rozliczonych projektach.